BirBozor
Блог · Тадқиқот

48 минг шикоят овози: Ўзбекистон харидорлари очиқ айтади

B
BirBozor research
18-may, 2026 · 9 дақ

2025-йилда Ўзбекистон Антимонополия қўмитаси фуқаролардан 48 000+ шикоят олди. Аксарияти — исте'молчиларга ёлғон ма'лумот бериш бўйича.

Бу расмий рақам. Лекин бу шикоятларнинг корпуси — ё'қ. Ким аниқ нима ҳақида шикоят қилганлиги хусусий ма'лумот — ва шундай бўлиши керак: шахсий мурожаатлар махфий бўлиши шарт.

Лекин ўзбекистонликлар маркетплейслар ҳақида жуда ҳам оммавий гапиришади — отзовик.ком, 2гис.уз, Яндех.Мапс, Гоогле Плай да. Ўтган дам олиш кунлари биз бешта йирик маркетплейс (Узум, Олча, Асахий, Техномарт, Медиапарк) бўйича 200+ оммавий шарҳни ўқиб, қўл билан категориялаштирдик. Натижа — «48 000 шикоят» сарлавҳасидан кўра мураккаброқ. Методика ва хулосаларни баҳам кўрамиз.

Нимани ва қандай ўқидик

Платформа· Ҳолат· Нима бўлди отзовик.ком· асосий манба· 5 та маркетплейснинг агрегат профиллари, шарҳ матни авторизациясиз кўринади 2гис.уз· асосий манба· УЗ-специфик шарҳларнинг енг катта ҳажми; ПВЗ-профиллар операцион шикоятларни жамлайди яндех.уз / Мапс· қисман· Асахий.уз интернет-сторе профили 18 та санали шикоят берди; Техномарт ва Медиапарк Яндех саҳифалари СмартКаптча билан блокланган Гоогле Плай· блокланган· Апп сторе ДОМ фақат агрегат рейтингларни анонимларга очиқ беради Трустпилот· блокланган· узум.уз 403 қайтарди; УЗ қоплама юпқа

Умумий ўқилган сувдан 120 та индивидуал шикоят сўзма-сўз муаллиф исми ва (кўринса) сана билан келтирилди. Яна 80+ нейтрал ва ижобий шарҳ умумий оҳангни тушуниш учун ўқилди, лекин келтирилмайди.

Давр: енг ерта ситатадан 2019-йил охири, асосий массив 2023–2026.

Тиллар: ~92% рус тилида, ~8% ўзбек (лотин). Кирилаца ўзбекча шикоятлар деярли ё'қ — Кйриллик фойдаланувчилари Телеграм-каналларида гапиришади, биз уни парслашмадик.

Чекловлар ҳақида ҳалол: Оммавий платформа норози фойдаланувчиларни номутоносиб жалб қилади. Реал муаммо даражаси танланган намунадан паст. отзовик ҳужжатланган тарзда пулли модерация қилади — биз уни нима дейилаётганини кўрсатиш учун ишлатамиз, қанча дейилганини емас. Узум 2гис намунасида кўп, чунки ПВЗ тармоғи катта. Асахий ва Олча камроқ, чунки уларнинг ПВЗ-лари кам — бу муаммолари кам дегани емас. 48 000 шикоят корпусига киришимиз ё'қ. Бизнинг танловимиз — оммавий тармоқнинг кесими, қўмита корпуси емас. Иккаласини бир-бирига аралаштирмаймиз.

Тўлиқ методика ва келтирилган УРЛ'лар рўйхати — тадқиқот файлида.

Енг кўп учраган 7 та нақш

120 та ситатани категориялаштиргандан сўнг:

#· Нақш· Улуш· Енг кўп учраган 1· Етказиб бериш ва фулфиллмент· 34%· Узум 2· Қўллаб-қувватлаш жавоб бермайди / ҳал қилмайди· 27%· Асахий 3· Маҳсулот ва пулни қайтаришдан бош тортиш· 16%· Узум / Асахий 4· Нарх ҳийлалари (сохта «аксия», нарх теги вс касса)· 9%· Медиапарк 5· Пҳантом стокк — «бор», аслида ё'қ· 8%· Асахий 6· Контрафакт ва шубҳали асл· 3%· Олча 7· Шарҳлар ҳақида шубҳа (юмшоқ сигнал)· 3%· Асахий

Асосий топилма: етказиб бериш — енг баланд шикоят, сохта чегирмалар емас. Бу интуисияга биринчи тузатиш: ўзбекистонлик маркетплейсга оммавий шикоят қилганда кўпинча нархдан емас, балки буюртма келмаганидан, нотўғри нарсани келганидан, ёки ёмон ҳолатдан шикоят қилади.

Нега 9% енг муҳим сегмент

Нима учун БирБозор нарх ҳийлалари атрофида қурилади, етказиб бериш атрофида емас? Чунки бу категорияларнинг мавжуд ҳимоя чоралари турлича.

Етказиб бериш умумий исте'молчи ҳимояси қонуни билан тартибга солинади. Суд да'воси мумкин, лекин ҳар ҳолат алоҳида — тез емас.

Қўллаб-қувватлаш учун махсус ҳуқуқий ҳимоя ё'қ — бу корпоратив стандартлар масаласи. Харидор учун ягона дастак — оммавий шикоят қилиш.

Нарх ҳийлалари учун 2025-йил 21-октабрдан бошлаб алоҳида ва аниқ қонун бор: Вазирлар Маҳкамаси қарори нархни сун'ий оширишни тақиқлайди; «аксия» саналадиган «ески нарх» сўнгги 30 кундаги минимумга тенг бўлиши шарт. Антимонополия қўмитасига шикоят бу ерда — индивидуал суд емас, балки аниқ арифметика билан ариза, исботи енгил ва регулятор амалда қўллайди (2026-йил апрелда 6 та қурилиш компаниясини жаримага тортди айнан шу амалиёт учун).

Бошқача айтганда: 9% — бу енди катта тартибга солиш леверига ега бўлган сегмент. Енг баланд емас, лекин ҳар шикоятга енг юқори потенсиал ҳуқуқий та'сирга ега.

БирБозор 9% атрофида қурилади — енг баланд бўлгани учун емас, балки енг исботланадиган бўлгани учун. Ва айнан бу 9% да исте'молчи бугун мустақил текшириш учун асбобсиз қолади — 30 кунлик нарх тарихи буни бир тап билан ҳал қилади.

5 та маркетплейс — харидор нима деяди

Узум

Асосий оғриқ — ПВЗ тажрибаси. Навбатлар, қўпол ходимлар, сотувчининг розилигисиз қайтарилган товарларни қабул қилмаслик. Телеграм-поддергга алоҳида «алдоқчи» деб белгиланади — жиддий сигнал, чунки Узум ТГ ни асосий канал сифатида позицияланади. Алоҳида мавзу — Узум орқали АлиЕхпресс: посйлкалар ё'қолади, ҳатто тизим «қайтарилган» деб кўрсаца ҳам пул қайтарилмайди.

«Не доставляют во время, поддержка в тг способна только обманывать» — @саҳсатп, отзовик, 17.11.2025

Олча

Бутун намунадаги енг ўткир битта айблов айнан Олча ҳақида:

«90 процентов парфюм подделка! Много С истекшим сроком товаров!» — @Олтинтог, отзовик, 27.07.2024

Бу 90% ҳақиқатда контрафакт дегани емас — бу камида битта оммавий шарҳ шу рақамни е'лон қилади дегани. Антимонополия қўмитаси 2025 майда УЗ маркетплейсларида контрафакт топди, Олча жумладан.

Асахий

Намунадаги енг ҳуқуқий ҳимоясиз нақш — Асахийда: пҳантом стокк + пул қайтаришдан бош тортиш. Турли муаллифлар ва йилларда бир хил тузилма:

«Дважды подтвердили что имеется в наличии — оказалось не верной информацией» — Мичаел А., Яндех Мапс, 24.12.2025

«Вернул обратно товар, но деньги не вернули» — Шохрух Хакимов, Яндех Мапс, 15.01.2025

Техномарт

Асосий сюжет — Малика бозор билан нарх фарқи. Харидорлар тўғридан-тўғри формулалашади:

«Цены в 1.5 раза дороже чем на Малике!!!» — Шоха Худайкулов, 2гис.уз

Параллел — каталог «бор» дейди, залда ё'қ; халқаро карталар қабул қилинмайди.

Медиапарк

Асосий шикоят — нарх теги вс касса. Енг екстремал: «2 млн еди, кассада 4+ млн бўлди».

«Ценник один а по факту оказалась сумма другая. Цена изначально 2 млн а в итоге более 4 млн» — Роза Жумагалдиева, 2гис.уз

Бу Антимонополия қўмитасига янги қонун бўйича шикоятга тўғридан-тўғри номзод.

Ешитишингизни хоҳлаган бир нечта овоз

«Разные цены на один и тот же товар при просмотре с разных устройств» — Узум, 23.01.2026

«Никакой защиты потребителей! Никакой гарантии возврата средств!» — Узум, 28.01.2024

«Если вы покупатель — страдайте, если вы продавец — страдайте вдвойне» — Узум, 29.09.2023

Бу тасодифий екстремаллар емас — бу тузилма. Бир хил иборалар ҳар хил муаллифларда турли йилларда пайдо бўлади.

Ҳозир нима қилиш керак

Аксия «думалоқ ески нарх» билан? Янги қонун бўйича «ески нарх» = 30 кунлик минимум. Скриншот + УРЛ + Антимонополия қўмитасига шикоят.

Нарх теги ва касса ўртасида фарқ борми? Исте'молчи ҳимояси қонунининг 14-моддаси бўйича дўкон кўрсатилган нархда бериши шарт.

Буюртма келмади, пул қайтарилмади? Аввал — магазинга суд олди да'во. Кейин — Исте'молчи ҳуқуқлари бошқармаси ёки суд.

Телеграм @birbozor_uz га обуна бўлинг — ҳар куни нархни қўл билан текширамиз. Бета — 7 ҳафта ичида.

Нима ола олмадик

Гоогле Плай ва Апп Сторе шарҳлари (Консоле АПИ керак) Техномарт ва Медиапарк учун Яндех Мапс (КАПТЧА) Телеграм шикоят-каналлари (ТГ АПИ керак) Антимонополия қўмитасининг корпуси (хусусий)

Шу сабабдан: бу мақола — «200 оммавий шарҳ 5 платформада нима деяди». Бу *«қўмита корпуси нима деяди»*дан заифроқ, лекин биз уни ҳимоя қила оламиз.


Кейинги мақола: «220 факе Узум'да: асл-исолик текшириш гайди» — 3-ҳафтада чиқади.

Тўлиқ шарҳлар ва УРЛ'лар рўйхати — ресеарч/консумер-ревиевс-в2.мд.

Мақоладан

Ҳалол нархни кўришни хоҳлайсизми?

Маҳсулотни BirBozorда сақланг — жорий нарх ёнида 90 кунлик минимумни кўрсатамиз.

Юклаб олиш
Куннинг топ-5 чегирмалари — Telegram’да

Обуна бўлиш @birbozor_uz

Репост — илтимос, birbozor.uz/blog ҳаволаси билан

Яна ўқинг

Оила
Мактабга тайёргарлик 2026: ота-оналар учун буджет режаси
8 дақ
Қўлланма
Электромобил Ўзбекистонда 2026: нархлар, имтиёзлар ва зарядлаш қўлланмаси
7 дақ
Қўлланма
Робот чангютгич танлаш 2026: Pa, навигатсия ва нархлар бўйича қўлланма
7 дақ
48 минг шикоят овози: Ўзбекистон харидорлари очиқ айтади | BirBozor