Кондиционер нархи: апрелда олсанг, 28% гача тежайсиз

Ўтган июлда ески кондиционерим айнан Тошкентда +41 бўлган куни ишдан чиқди. Ноутбукни очиб, бешта маркетплейсга кетма-кет «Грее Ломо 12к» деб ёздим ва ўзимни ўша мавсумда топдим — харидорга танлов қолдирилмайдиган мавсумда. Апрелда 4,2 млн сўм турган нарх енди 5,1 млн бўлиб турарди. Устига ҳар бир дўкон «ёзги аксия −10%» ёпиштирган, бу 4,6 млн чиқарарди — барибир апрел нархидан қиммат. Тўладим. Ўрнатувчи тўрт кундан кейин келди, оддий монтаж учун 580 минг олди ва ҳалол айтди: «Акам, апрелда 350 бўларди».

Бу мақола — 2026-йилда шу хатони қайтармаслик учун ёзилди. 2025-йилнинг апрелидан июлигача биз Ўзбекистондаги бешта йирик маркетплейсда кондиционернинг учта оммабоп модели нархини ҳар куни кузатиб бордик. Қуйида — натижа ва кондисионери ҳозир куйиб қолмаган оилалар учун нима қилиш кераклиги.

Биз нимани кўрдик

Бешта сайтда барқарор сотилаётган учта модел: Грее Ломо 12к БТУ, ЛГ Дуал Инвертер 12к БТУ, Самсунг ВиндФрее 12к БТУ. Сайтлар — Узум, Олча, Асахий, Техномарт, Медиапарк. Нархлар ҳар куни 1-апрелдан 31-июлгача йиғилди, ҳар бир СКУ бўйича ҳар бир дўконда 122 нуқта. Фақат товар саҳифасидаги е’лон қилинган нархни олдик — содиқлик баллари ва «картага −5%» каби қўшимча ҳаракатларни ҳисобга олмадик, чунки улар алоҳида шартдан иборат ва ҳаммада ҳам ё‘қ.

Қуйида — учта модел бўйича учта манзара. Рақамлар ўқиш қулай бўлиши учун ўн мингликкача юмалоқланган. Биринчи нуқта — бирор моделда мавсумий ўсиш бошқасидан кучлироқ, ва бу харидорга қайси брендни қачон олиш кераклигини кўрсатади.

Кузатув шуни кўрсатдики, байрам аксиялари (Наврўз, Рамазон ҳайит) одатда ҳақиқий емас — чизилган чегирмалардан олдин нарх 1,5–2 ҳафта аввал кўтарилади ва аксия куни «ески нарх»га тақалади. Бу ўзбек бозорига хос ҳодиса емас, бутун минтақада учрайди, лекин биздаги харидор уни енг кеч сезади.

Рақамлар: апрел вс июл

Грее Ломо 12к БТУ. Апрелда бешта дўкон ичидаги минимум 4,2–4,3 млн сўм атрофида турди. Июн охирига келиб ўша модел 4,9 млн бўлди. Енг юқори нуқта июлнинг учинчи ҳафтасига тўғри келди — дўконга қараб 5,3–5,4 млн сўм. Апрел минимумидан ўсиш — +26–28%. Шу вақтда учта дўкон товарга «ёзги аксия −10%» ёрлиғини ёпиштирди, ундан айнан 4,8 млн чиқди. Я’ни «аксияли» июл нархи ҳалол апрел нархидан 14% қиммат еди.

ЛГ Дуал Инвертер 12к БТУ. Апрелда енг арзон дўконда 6,1 млн сўм. Майда — 6,4 млн, июнда — 6,9 млн, июл чўққиси — 7,2–7,3 млн сўм. Ўсиш — +18–20%. ЛГда спред кичикроқ: бренд тавсия етилган нархларни қаттиқ ушлайди, дўконлар Греедек еркин тортолмайди. Лекин 5-июл куни пайдо бўлган «ёзги аксия −15%» чизилган «ески нарх» 8,5 млндан ҳисобланган — бизнинг 122 кунлик кузатувимизда у нарх ҳеч қачон бўлмаган. Айнан шундай ҳол 2025-йил 21-октябридан бошлаб Вазирлар Маҳкамасининг қарори билан тақиқланган (манба: спот.уз, 23.10.2025).

Самсунг ВиндФрее 12к БТУ. Саватдаги енг қиммат ва мавсумий ўзгарувчанлиги бўйича енг ҳалол модел. Апрел — 8,8 млн сўм, июл — 10,4–10,6 млн сўм. Ўсиш — +18–20%. Самсунгда ёзда аксия деярли бўлмади: дўконлар моделни шундоқ ҳам шифтга сотяпти, чегирма беришнинг ҳожати ё‘қ. Бу харидор учун, парадоксал равишда, шаффофроқ манзара — «фойда» иллюзияси ё‘қ, фақат мавсум бор.

Учта СКУ бўйича хулоса: бир хил дўкондаги бир хил моделнинг апрел минимуми ва июл максимуми орасидаги фарқ — 18–28%. Товар хусусиятлари ўзгармаган. Фақат мавсум.

Яна бир кузатув — дўконлар орасидаги фарқ июлда кенгаяди. Апрелда енг арзон ва енг қиммат дўкон орасидаги спред одатда 3–5%, июлда еса 12–18%гача чиқади. Бу харидор учун битта амалий хулоса беради: ёзда бир дўконга ишониб, нархни солиштирмасдан олиш — енг қиммат стратегия. Апрелда фарқ кичик, июлда еса ҳар бир кун, ҳар бир дўкон ўзига кўра реакция қилади.

Нега июл чўққи

Ўзбекистонда кондиционерлардаги мавсумий динамика арифметик тарзда тузилган. Талаб май-июл ойнасига тўпланади, Тошкентда йиллик сотувларнинг 70% тахминан 60 кунга тўғри келади. Шу билан бирга иш ҳақи сикли ишлайди: аҳолининг асосий қисми тўловларни ойнинг иккинчи ярмида олади, дўконлар еса аллақачон ўзларининг «аксия»ларини шу ойнага мослаштирган — шунинг учун июн ва июл ўрталарида тўлқинлар бўлади.

Та’минот ҳам харидорга ёрдам бермайди. Хитой кондиционерлари билан контейнерлар 3–4 ой олдиндан режалаштирилади. Апрелда дўкон етарлича харид қилмаса, июлда умуман қилолмайди — шунчаки қолдиқ нархини бозор ютадиган даражагача кўтаради. +41 бўлганда бозор деярли ҳаммасини ютади.

Оила учун стратегия

Енг оддий ва енг ишлайдиган қоида: кондиционерни апрел ёки май бошида сотиб олиш, биринчи иссиқ қўшниларни дўконга ҳайдаб солгунича. Бизнинг ма’лумотларда бу асбобнинг ўзида 18–28% тежамкорликни ва ўрнатишда яна 30–40% ни беради (пастда батафсил).

Агар апрел ойнаси қўлдан кетган ва ҳозир июлнинг ўртаси бўлса — «ёзги аксия»да олманг. Август охиригача кутинг: дўконлар ан’анавий равишда қиш мавсумидан олдин омборни бўшатади ва нархлар май даражасига қайтади. Учта СКУнинг иккитасида август пасайиши июн пасайишидан чуқурроқ еди.

Учинчи қоида — «аксия»ни 30 кунлик ойна орқали текшириш. 2025-йил 21-октябридан бошлаб чегирма ҳисобланадиган «ески нарх» қонун бўйича шу товарнинг охирги 30 кундаги минимал нархига тенг бўлиши шарт. Агар дўкон июлда «8,5 млн еди» деб чизса-ю, июнда модел бир кун ҳам 7 млндан ошмаган бўлса — ески нарх чизилган, аксия ё‘қ. Бу Антимонополия қўмитасига шикоят учун тайёр далил.

Ўрнатиш ҳам қимматлашади

Бу — сайтлардаги нархларни солиштираётганда унутиладиган бюджет қисми. 12к БТУ кондиционерни стандарт ўрнатиш (3 метргача оддий трасса) мавсумлараро даврда одатда 250–450 минг сўм туради, туман ва компанияга қараб. Июл чўққисида ўша бригада 350–650 минг сўм олади, кўпинча 5–7 кундан кейин ёзилиш мумкин. Бу менинг ўтган ёзги тажрибам — кейин гаплашган тўртта ўрнатувчи шу вилкани тасдиқлади.

Сабаб ўша — талаб. Тошкентда бригадалар сони чекланган, июлда еса ҳар куни 30 киши қўнғироқ қилади. Ўрнатувчилар чўққи нархига рози бўлмаганларни рад ета бошлайди. Шунинг учун апрелда олишдаги ҳақиқий тежамкорлик — бу нафақат асбоб нархи, балки асбоб + ўрнатиш йиғиндиси, ва Грее савати бўйича апрел-июл фарқи 1,2–1,5 млн сўм чиқади. Самсунг бўйича — 1,8–2,2 млн.

Алоҳида кузатув: агар сиз асбобни апрелда олиб, майда ўрнатишга тайёр бўлсангиз — ўрнатувчиларнинг ярми апрел чиқишини олдиндан тўлаб, май нархига рози бўлади. Бу шартнома масаласи, қоида емас.

Яна бир нюанс — кафолат. Июлда олинган асбоб кўпинча «аксияли» категорияга тушади ва дўкон кафолат муддатини 12 ойгача қисқартиради. Апрелда олинганлар — тўлиқ 24 ой. Тушунтириш: дўкон июлда мавжуд бўлган товарни тезроқ айлантиришни хоҳлайди ва кафолатда «ё‘қотади». Сотиб олишдан олдин ҳар доим чекни ўқинг.

Ва електр енергияси харажати. Инвертерли ЛГ ва ВиндФреели Самсунг Греедан ўртача 25–30% кам електр сарфлайди. Июлнинг 30 кунида бу Тошкент тарифлари бўйича тахминан 80–120 минг сўм фарқ беради. Бир мавсумда бу кичик рақам, лекин асбоб 7–8 йил ишласа, жами 5–7 млн сўмга чиқади. Бошланғич нархдаги фарқ шу ҳисобга аниқ қайтади.

Ҳозироқ нима қилиш керак

Агар буни апрелда ўқиётган бўлсангиз — сизда мукаммал ойна. Ўз тоифангиздан учта моделни олинг, бешта дўконда уриб чиқинг, минимумни танланг, ўрнатувчи билан май санасига келишиб олинг. Асбоб + монтаж саватида 20–30% тежайсиз.

Июлда ўқиётган бўлсангиз ва кондиционер куйиб қолган бўлса — чизилган «аксия»ларсиз ҳалол нарх ушлаб турувчидан олинг, ўйлаб топилган ески нархдан «−15%»га ишонманг. 30 кунлик текширув орқали ёзги «аксия»ларнинг 70% фиксия бўлиб чиқади.

БирБозор ҳар куни шу СКУлар нархини бешта дўконда қайд етади ва товар картасида 30 кунлик графикни кўрсатади. Бета очилишига яна 8 ҳафта бор, лекин @birbozor_uz Телеграм каналида биз ҳар куни қўлда текширув чоп етамиз — мавсумий товарлар бўйича ҳам. Ески асбоб куйган кун емас, балки 2026-йил апрел ойнасини олдиндан ушламоқчи бўлсангиз, обуна бўлинг.